امروز  

نگاهی کوتاه به مقاله استاد طارق نبی (استاد دانشگاه) با موضوع عوامل افراط گرایی و تروریزم

1394/9/22

باعرض سلام،  ادب واحترام  خدمت حضار محترم!

افراط گرایی پدیده ای بس پیچیده و مرموزی می باشد که اسباب و عوامل آن متداخل و احیانا ناپیداست.  دستیابی به کُنه موضوع، تلاش پیگیر و تانّی دوام داری را می طلبد ودر این دقایقی چند به عوامل پیدایش و تقویت این پدیده می پردازیم.

تعدی از حد وسط در هر امری را افراط گرایی گویند که سرچشمه های افراط گرایی در بسترهای متنوع می باشد و دارای عوامل گوناگونی همچون فکری،  سیاسی، فرهنگی واجتماعی می باشد.

عوامل فکری

پیش از آغاز این مبحث باید نکات مختصری در مورد دگماتیزم،  جمود یا قاطع بودن بی منطق به رای خود، را بیان نماییم  زیرا این عامل باعث قرار گرفتن درمسیر افراط گرایی می باشد.

افراط گرایی نتیجه تبیین و تفاعل جمود و حس خود بینی و خود برتری می باشد.  این پدیده (دگماتیزم) بیشتر از مجارات دین وسیاست حکم می نماید.  طبق تحقیقات دانشمند آمریکایی آقای ملتون رکویچ، دگماتیزم از دو جزء تشکیل شده است:

1- یقین   2- انکار

براین اساس این رویه باعث می شود که دگماتیزم همه چیز غیر خود را نفی کند همانند آتش و این نتیجه بیولوژی و فطری نمی باشد.  قصه هابیل و قابیل مصداق تمام عیار این ادعا می باشد و محیط وداده ها باعث ایجاد این پدیده می گردد و در طیف های مختلف جامعه مثل لیبرالیسم و اسلام گرایان و. . .  این پدیده مشاهده می شود.  بناءً من حیث عامل اساسی عدم گفتگو که باعث تشدد و تفکیک محسوب شده که در نهایت منجر به افراط گرایی و تروریزم می شود.

پدیده تشدد فکری و تفرق منفی بیش از هر زمانی اینک در جوامع اسلامی بیداد می کند. زمانی که مشاهده می کنیم جریان های سکولار و پدیده های دین گریز هر روز توسط رسانه های صوتی وتصویری وطباعتی و رسانه های الکترونیکی با همان منطق دگمائی به ارزش ها و معتقدات حمله می کنند و در نتیجه منجر به شکل گیری صف دیگری به نام جریانهای دینی در مقابل این گروه می شود، جریان های دینی با توسل به خواسته های افراطی شان از قرآن وحدیث و استفاده از احساسات عامه مردم به مصاف سکولاریزم رفته و با همه شبهات آنها به مقابله بر می خیزند و بیش از تقابل عقلانی و استفاده از شیوه ها وسلاح های طرف مقابل، تحت تاثیر حالت هیجانی و جوشش احساسی، دست به خشونت می زنند که نمونه آن را دهه 90 درانتخابات الجزایر با پیروزی جناح اسلام گرا و نفی سکولارها که باعث خشونت جناح اسلام گرا برعلیه سکولار ها شد،  می بینیم.

عوامل عقب ماندگی جامعه اسلامی از مکاتب فکری غرب

1-    عدم آشنایی با قواعد،  آداب و رسوم اسلامی

اغلب گروه های افراطی با روح اسلام و مقاصد شریعت آشنا نمی باشند و این خلاف آن چیزی است که ما در آموزه های دینی خود داریم،  حضرت ابودرداء (رض) می فرماید: ((کّن عالماً او مّتعلمًا اومجالساً و لا تَکّن عن رابعاً فَتّهلَک)) یعنی یا عالم باش یا متعلم باش یا در مجالس علمی شرکت کن و یکی چهارم نباش که جهل است پس هلاک می شوی.

اغلب  کسانی که به افراط گرایی روی می آورند از نعمت علم شرعی بی بهره هستند و فهم شان از دین سطحی و واقف به مقاصد شریعت نمی باشند. چون علم در قلب شان رسوخ نکرده،  قلب آنان را هم آباد نساخته و به سلوک مبدل نشده که در رفتار آنها تغییر ایجاد نماید. پیامبر (ص) در وصف خوارج چنین بیان می فرماید:

اِنَّهُم یَقرَءوُنَ القُرآنَ وَ لا یُجاوِزُ حَناجِرَهُم ( آنها قرآن را تلاوت می نمایند اما از حنجره هایشان پایین تر نمی رود)

2-    غلو در فکر به ویژه در امور دین

از نشانه های این انحراف  فکری تمایل به سخت گیری، تشدد، بی پروایی در تعیین حلال و حرام می باشد. حضرت ام المومنین عایشه (رض) می فرماید که پیامبر(ص) هر زمان که در بین دو امر قرار می گرفت، آسانترین آن را انتخاب می نمود واین سنت نبوی (ص) می باشد.

و خداوند متعال در قرآن عظیم الشان می فرماید: «وَلا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَذَا حَلالٌ وَهَذَا حَرَامٌ لِتَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لا يُفْلِحُونَ مَتَاعٌ قَلِيلٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ »  ٠

(‌خداوند حلال وحرام  را  برایتان  مشخص کرده  است‌)  و به  خاطر زندگی که تنها ‌از مغز شما تراوش کرده و  بر زبان تان  می‌رود،  به  دروغ  مگویید: این حلال است و آن حرام‌، و درنتیجه بر خدا دروغ  بندید.  کسانیکه بر خدادروغ می‌ بندند،  رستگار نمی گردند. (‌سودجوئی و بهره‌مندی  ایشان از جهان ناچیز است وتمام دنیا باتوجه به آخرت‌کالای کمی است و عذاب  دردناکی (‌پس از پایان زندگی دنیوی‌) دارند.

3-    شانه خالی کردن عده ای از علماء و وعاظ  درامر تبلیغ و تربیت

این مطلب را باید باور داشته باشیم که هرگاه در جامعه ای فراق علمی و فکری پدیدآید در آنجا افکار مسموم وکشنده جا باز می کند و باعث گمراهی می شود.

4-  اعتماد جوانان بر کسانی که دارای علم کافی نمی باشند و از دین برداشت سطحی دارند وتوسط را ههای مجازی کسب ایده و فهم می کنند.

امام شافعی (رح) می فرماید: مَن تَفَقَّهَ فی بّطونِ الکّتّب ضیَّع الاحکام و مَن کانَ شیخّه کِتابُه کانَ خَطَئُهُ اکثرُ مِن ثَوابهِ

هر آن کس که استادش فقط کتابش باشد و دارای شیخی نباشد،  خطاء آن از ثوابش بیشتر است.

عوامل سیاسی

1-    عدم اعتنا و رسیدگی به شهروندان و کم کاری در حق افراد جامعه و در نهایت تضعیف رابطه بین حاکم و محکوم

حاکم ومسئول اول دولت باید عدل را در بین افراد جامعه تامین بسازد، ادای امانت (حفظ جان، مال،  ناموس و وطن) وحفظ دیانت نماید. چنان در جامعه رفتار نماید که صداقت در گفتار وکردار افراد جامعه فرهنگ شود و توجه اساسی دولت، برآورده ساختن نیازهای مردم وایجادکار باشد. توجه به نیروی جوان جامعه واستفاده از نشاط آنان بادرنظرگرفتن دوری از هرگونه تبعیض وظیفه اصلی حکام جامعه می باشد. عدم پرداختن به مسائل فوق الذکر و تفریط در این امور افراد و گروه هایی را در دل جامعه خواهد ساخت که دیگر  به قانون و قانون گذار ارج نمی نهند واعتنایی به آنها ندارند و برای تغییر با خوانش انقلابی و افراط گرایانه از منابع ایمانی و فکری دست به خشونت می زنند.

2-  قرار گرفتن خیلی از حکومت ها (همچون آمریکا و سایر کشورهای استکباری) در کنار افراط گرایان  و ارائه امکانات مادی به آنها.

بیش از 400 سازمان افراط گرایی خشن همچون مافیا، ارتش سرخ، ارتش جمهوری خواه، داعش،  اسرائیل و. . . . . .  در جهان وجود دارد.

3-    فساد مجریان قانون.

4-   تناقض فاحش بین گفتار و مقاصد بین المللی و بین عملکرد قانون گزاران و مجریان قانون در سطح بین المللی (همچون اظهار عجز سازمان ملل در مقابل عملکرد گروه های افراطی و تروریزم).

5-    انفجار تکنولوژی و دسترسی افراط گرایان به منابع افراطی دیگر و ابتکارات تخنیکی.

عوامل اقتصادی

اقتصاد جهانی با  انکشافات و جزر ومد های روزانه خود اثرات سوء ای را بر کشورها وجوامع فقیر بر جای می گذارد و هر لحظه شکاف طبقاتی در بین جوامع وکشورها روبه افزایش است. بناء روحیه انتقام گیری در جوامع ایجاد شده وبا نفوذ صاحبان ثروت،  سیاستمداران ضعیف و قدرت در دستان ثروتمندان قرار می گیرد.

افراط گرایی و خشونت واکنش سریع در برابر متغیرات اقتصادی می باشد که طبیعتا در چنین وضعیتی سیطره تجار و  ثروتمندان بر جامعه افزایش پیدا می کند.

یکی دیگر از عوامل اقتصادی بیکاری می باشد که اغلب متضررین این پدیده جوانان می باشند.  جوانان پر از احساس و خالی از تجارب و دانش،  لقمه ای آماده برای افراط گرایی می باشند.

عوامل اجتماعی

1-  مسلمانان پیش از ترک فیزیکی این دنیا هم اینک در برزخ زندگی می کنند. یعنی هر مسلمان دارای یک تضاد و یک نوع پارادوکس فکری وعملی و قولی می باشد. و تا به حال به نتیجه نرسیده است که آیا دراین دنیا به حیث خلیفه الهی زندگی می کند یا یک زندانی و این دوگانگی باعث می شود که ساده ترین راه (همچون افراط گرایی و... ) را برای ادامه زندگی خویش برگزیند.

2-    از هم پاشیدگی اجتماعی

این پدیده با بی تفاوتی نسبت به یک مسئله مهم اسلامی همچون امربه معروف و نهی از منکر که منجر به ظهور بی تفاوتی در برابر دیگران و سرنوشت آنها می شود به وضوح قابل مشاهده است.

3-    تنهایی و عدم مسئولیت

4-    عدم تعلق به وطن و مردم

اسباب روحی و روانی

1-    حب ظهور و شهرت

2-    ناکامی و دست نیافتن به آرزوها

3-    تاثیر پذیری از محیط

4-    تاثیر پذیری تئوری توطئه در روح و روان شخص و بد بینی نسبت به همه چیز

عوامل رسانه ای

رسانه های صوتی و تصویری افراط گرایی را رواج می دهند. همچون ساخت فیلم های خشن توسط کمپانی های هالیوود و...

بسترهایی که باعث رشد افراط گرایی می گردند:

1-    بستر دموکراسی و آزادی بدون قید و شرط

استفاده منفی از آزادی های بدون قید وشرط همچون کشورهای ژاپن، ایتالیا، اسپانیا، آمریکا منجربه افزایش تعداد گروه های تروریستی در این کشور ها می شود.

2-    بستر جهانی شدن

3-    بستر تبعیض

4-     نظام های مستبد و دیکتاتوری

5-    نظام سرمایه داری

6-    رشد و انتشار شبکه های تروریستی در جهان

یک سوال: آیا حرکت های فعلی انقلابی اسلامی، حرکت های افراط گرایانه می باشند؟

اسلام به عنوان دین رحمت و مطالعه، هیچ گاه به ارعاب و ترور مقر و مصر نبوده بلکه روح قرآن و اصل نصوص شرعی وسیله عملی پیامبراسلام در تعامل با دشمن در جنگ و صلح می باشد که دارای قواعد واصول مشخص است. ترور را خیانت و از بین بردن دشمن با خشونت را مذموم می نماید.  دفاع از نفس فلسفه وجودی جهاد است و نبرد در برابر اشغالگر و غاصب با شروط خاصه خود وظیفه هر مسلمان می باشد و عملکرد مسلمانان افراطی به هیچ وجه نمی تواند نمایندگی از اسلام و خدا نماید.

در اخیر  با تفکر و تامل به این سوالات و جستجو نمودن پاسخ آنها،  عوامل پدیده تروریزم و افراط گرایی را بیشتر درک خواهیم نمود:

1-     بیشترین فایده افراط گرایی وتروریزم ازآن کیست؟

2-     افراط گرایان چند درصد از کل مسلمانان جهان را تشکیل می دهند؟

3-     هزینه این فتنه را چه کسانی می پردازند؟

4-     آینده شهروندان مسلمان اروپا به کجا منتهی خواهد شد؟

----------------------------------------------------------

خواننده محترم، مقاله فوق از منبع ویدئویی کنفرانس "تروریزم و افراط گرایی بزرگترین چالش جهان اسلام و افغانستان" استخراج گردیده است و به زودی به صورت کامل و مفصل در چند نوبت توسط استاد محترم طارق نبی ویرایش و در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

 

به اشتراک بگذاريد:

نظر دهی
ثبت نظر جدید
نام       ایمیل    
نظر 
کد امنیتی            
نظرات   :   0

ابتدای مطلب

 

امکانات
تعداد بازدید: 3112
دریافت
ارسال به ایمیل
صفحه قابل چاپ
معرفی به دوستان
آخرین اخبار

تظاهرات «جمعه خشم» فلسطینی‌ها ۴ شهید و ۳۰۰ زخمی بر جای ...

پوتین: روسیه آماده همکاری با افغانستان در زمینه امنیت ...

هنیه: هرگز بر سر قدس سازش نخواهیم کرد/قدس یکپارچه است ...

جیمز متیس: به گزینه نظامی علیه ایران فکر نمی‌کنیم

افشای نقش آمریکا و عربستان در تامین تسلیحات ...

ظاهرات ضد آمریکایی مردم مالزی در حمایت از قدس

ادامه محکومیت اقدام ضد اسلامی ترامپ در افغانستان و ...

پیش‌نویس قطعنامه محکومیت پایتخت شناختن بیت‌المقدس ...

انتقاد ترکیه از «واکنش ضعیف» کشورهای اسلامی به پایتخت ...

رویترز:‌ رهبران کنگره آمریکا برنامه‌ای برای ...

تازه های پایگاه

 . عنوان بخش: معرفی نهضت اسلامی

اساسنامه نهضت اسلامی افغانستان ...

 . عنوان بخش: فعالیت های نهضت اسلامی

کنفرانس خبری: «ستون پنجم؛ و ...

 . عنوان بخش: معرفی نهضت اسلامی افغانستان

شوراي فرهنگي حاميان قدس شريف، ...

 . عنوان بخش: بیت المقدس

پخش اذان در کلیساها

 . عنوان بخش: تحولات جهان اسلام

گرفتاری و اعدام رهبران جماعت ...

 . عنوان بخش: امت مسلمه

اسلام در فرانسه ممنوع خواهد شد

 . عنوان بخش: استعمار فکری

تجدید و نوگرائی در دین

 . عنوان بخش: آرشیو اخبار و اطلاعیه ها

پوتین: روسیه آماده همکاری با ...

 . عنوان بخش: انتشارات

فصلنامه فکر؛ ترجمان فکر و اندیشه ...

 . عنوان بخش: گالری تصاویر

جمعه خشم علیه آمریکا 1396/9/17

 . عنوان بخش: بازتاب

کتابی حاوی اسامی 5000 نفر که توسط ...